tại sao

Thân thiện

Một cậu bé hỏi tại sao bầu trời lại có màu xanh.

Định nghĩa

1. Phó từ (ph.): Dùng để hỏi về nguyên nhân, lý do của một sự việc, hành động, hoặc trạng thái. Tương đương với "vì lẽ gì".
2. Liên từ (l.): Dùng để giới thiệu một mệnh đề chỉ nguyên nhân, lý do trong câu trần thuật. Tương đương với "vì lẽ gì", "do nguyên nhân nào".

Ví dụ sử dụng

• Phó từ (Dùng để hỏi):
  • Tại sao bạn đến muộn?
  • Tại sao trời lại mưa?
  • Cô ấy tại sao lại buồn thế?
• Liên từ (Dùng trong câu trần thuật):
  • Tôi không hiểu tại sao anh ấy lại từ chối lời mời.
  • Cô ấy giải thích tại sao dự án bị hoãn.
  • Đó chính là lý do tại sao chúng tôi phải thay đổi.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tại sao không...?": Cấu trúc này thường dùng để đưa ra một lời đề nghị, gợi ý một cách nhẹ nhàng hoặc thúc giục.
  • Tại sao chúng ta không đi xem phim tối nay? (Lời đề nghị)
  • Tại sao con không thử một lần đi? (Lời khuyên, động viên)
• "Tại sao lại...?": Nhấn mạnh sự ngạc nhiên, bất ngờ hoặc không hài lòng về một hành động/sự việc.
  • Tại sao anh lại làm thế? (Thể hiện sự không hiểu hoặc trách móc)
  • Tại sao cái máy này lại không hoạt động? (Thể hiện sự bực bội)

Biến thể và từ gần giống

• Vì sao: Có nghĩa và cách dùng tương tự "tại sao", thường trang trọng hơn một chút, thường xuất hiện trong văn viết hoặc ngôn ngữ báo chí.
  • Vì sao nền kinh tế tăng trưởng chậm lại?
• Sao: Là dạng rút gọn, thân mật, phổ biến trong khẩu ngữ.
  • Sao hôm nay cậu im thế?
• Lý do tại sao: Cụm danh từ, dùng để chỉ nguyên nhân cụ thể.
  • Đây chính là lý do tại sao chúng ta cần cẩn thận.

Từ đồng nghĩa

• Vì đâu: (Văn chương, ít dùng trong khẩu ngữ) Tại sao, do nguyên nhân nào.
  • Sóng gió vì đâu nổi lên?
• Do đâu: Nhấn mạnh việc truy tìm nguồn gốc, căn nguyên.
  • Bệnh dịch do đâu mà phát sinh?

Các cụm từ liên quan

• Cho biết tại sao: Yêu cầu giải thích lý do.
  • Anh phải cho biết tại sao anh vắng mặt.
• Hiểu tại sao: Nắm được nguyên nhân.
  • Bây giờ tôi mới hiểu tại sao cô ấy lo lắng.

Thành ngữ liên quan

• "Tại sao" không đứng một mình như một danh từ để chỉ "lý do". Trong tiếng Việt, ta dùng "lý do", "nguyên nhân" hoặc cụm "lý do tại sao".
  • Đúng: Tôi biết lý do tại sao.
  • Không tự nhiên: Tôi biết tại sao của anh. (Nên thay bằng: Tôi biết lý do của anh.)

Học thuật

1. 1. ph. Vì lẽ gì : Tại sao lại nghỉ 2. l. Vì lẽ gì, do nguyên nhân nào : Anh cho biết tại sao anh nghỉ.